Oxaalzuur druppelen als varroabehandeling: Elimineer de varroamijt met dit toetje

Hoewel er ook andere bedreigingen op komst zijn, blijft de varroamijt een van de grootste bedreigingen voor bijenvolken. Om de druk te verlagen kan je streven naar bijen met een hoog VSH-gehalte (Varroa Sensitieve Hygienë), maar dit is een proces wat enkele jaren tijd kan kosten. In de tussentijd kan je gebruik maken van de slimme 3-gangen-menu aanpak. Het ‘toetje’ – oxaalzuur druppelen in de broedloze periode – geeft je volk die laatste, gerichte tik tegen de overwinterende mijten.

Wat is het 3-gangen-menu tegen varroa?

Veel imkers werken met een drietal behandelingen verspreid over het jaar:

• Voorgerecht: Darrenraat verwijderen. Dit is namelijk de ideale plek voor mijten en hier zitten ze vaak. Wacht tot het broed gesloten is, verwijder de darrenraat en voer het aan de kippen of gooi het weg. Dit kan van april tot en met juli worden toegepast
• Hoofdgerecht: Hier kan je gebruik maken van verschillende zuren of kant en klare oplossingen die je op het volk legt of in het volk hangt. Zie ook onderstaande afbeelding van “bijen@wur”
• Toetje: Oxaalzuur druppelen in de broedloze periode (december), wanneer alle mijten op de bijen zitten en geen broed ze beschermt

Zo pak je varroa aan op verschillende momenten, zonder resistentie op te bouwen.

Bron: “Effectieve bestrijding van varroa” – bijen@wur 2010 – oxaalzuur druppelen is in deze afbeelding het nagerecht

Waarom oxaalzuur druppelen als toetje?

In de broedloze periode zitten álle mijten op de bijen, dus een druppelbehandeling werkt dan het efficiëntst. Het is simpel, goedkoop en je maakt de oplossing zelf. Geen ingewikkelde dampers of strips nodig – gewoon een spuitje en een bakje met de oxaalzuurmix.

Je eigen oxaalzuur-oplossing maken

Denk er bij het maken van je eigen oxaalzuur-oplossing omdat oxaalzuur een gemeen goedje is. Werk daarom met handschoenen en een beschermingsbril die geschikt zijn voor zuren. Met een paar huis-tuin-en-keuken-ingrediënten en de oxaalzuurkristallen heb je verder alles bij de hand. Recept voor plusminus 5 volken:

• 150 ml lauwwarm water (niet heter dan 40°C)
• 150 gram kristalsuiker (witte suiker werkt prima)
• 9 gram oxaalzuur

Dit is eventueel naar rato aan te passen. Bijvoorbeeld 300ml water, 300g kristalsuiker en 18g oxaalzuur.

Verder heb je een doseerspuit nodig waarop je per stappen van 5 ml kan aflezen hoeveel erin zit.

Stap voor stap:

1. Los de suiker op in het lauwwarme water en roer goed door tot alles is opgelost.
2. Voeg langzaam het oxaalzuur toe terwijl je blijft roeren, tot het volledig is opgelost.
3. Je oxaalzuur-oplossing is klaar. Gebruik het direct i.v.m. de temperatuur van het water die niet te veel mag afkoelen.

Wanneer en hoe druppelen?

Kies een rustige dag (idealiter tussen de -5°C en 5°C) in de broedloze periode.

Praktische stappen voor het oxaalzuur druppelen:

• Vul de doseerspuit met de oxaalzuur-oplossing
• Verwijder de deksel van de kast en tel de hoeveelheid bezette straatjes met bijen
• Reken 5 ml oplossing per straatje met bijen (bijv. 50 ml voor 10 straatjes)
• Druppel de oplossing gelijkmatig over de bijen met de doseerspuit
• Sluit de kast en laat het volk met rust – kijk na een week op de varroalade naar het resultaat als je deze hebt geplaatst.

Zo gaan de bijen zelf met de oplossing aan de slag, en de mijten krijgen het zwaar te verduren. De effectiviteit is – afhankelijk van factoren zoals de aanwezigheid van broed en de hoogte van de temperatuur – tussen de 90 en 99%.

Tips voor succes en veiligheid

• Meet nauwkeurig af: Een keukenweegschaal voor suiker en oxaalzuur voorkomt gedoe.
• Bescherm jezelf: Handschoenen, lange mouwen en werk buiten of met goede ventilatie. Oxaalzuur is prikkelend voor huid en ogen.
• Logboek bijhouden: Noteer datum, temperatuur en aantal straatjes per volk, zodat je volgend jaar kunt vergelijken.

Na de behandeling: je volk sterker de lente in

Een paar weken na het oxaalzuur druppelen hebben de bijen minder last van mijten, gaan soepeler de winter door en bouwen in het voorjaar sneller op. Dat betekent meer kans op een goede honingopbrengst en gezonde ontwikkeling.

Heb je dit ‘toetje’ al een keer geprobeerd? Deel je ervaring hieronder – samen houden we de varroadruk laag!